De werken aan Het Steen zullen in maart 2018 van start gaan. Het historische, beschermde deel van het gebouw zal gerestaureerd  worden, maar verder zal er niet aan dat deel geraakt worden. De aanbouw die in de jaren ‘50 werd toegevoegd zal wel afgebroken  worden. De functies die het gebouw moet krijgen zijn niet realiseerbaar met de huidge layout van het gebouw. Om dat op te lossen  werd er gekozen om op die plaats een nieuwe aanbouw met hedendaagse architectuur op te trekken die in verbinding zal staan met  het historische gebouw. “We streven naar het maken van één gebouw, met verschillende tijdslagen die daarin worden verzoend”, laat  Schepen van Toerisme Koen Kennis weten.  
©NoAarchitecten.net
Free counters!
© 2017 Cruiseschepen in Antwerpen All rights reserved -                   
Het Steen - Nieuwe Cruiseterminal & Toeristisch Centrum vanaf 2020
Foto: Toekomstig zicht vanop het Noorderterras © NoAarchitecten
Van middeleeuwse Burcht tot Toeristisch Centrum
Het Steen, het oudste gebouw van Antwerpen, krijgt vanaf 2020 een nieuwe  invulling. Het bekende monument wordt de komende jaren omgebouwd tot een  toeristisch onthaalcentrum. Daarbij zal er ruimte gemaakt worden voor een  infobalie, een stadswinkel, exposities, een belevingsparcours en een dakterras. Dat  alles wordt gerealiseerd op de verdiepingen +1 en hoger.   Op kaai/straatniveau krijgt Het Steen de invulling van cruiseterminal. Door de  heraanleg van de Scheldekaaien zal de huidige cruiseterminal aan het Zuiderterras  (Kaai 20-21) moeten verdwijnen.   Bij de ombouwwerkzaamheden zal met grote zorg toegekeken worden op het  behoud van het beschermde historische gebouw.  
Het Steen is het oudste gebouw in de stad Antwerpen. Het werd tussen 1200 en  1225 gebouwd als poortgebouw van de toenmalige burcht. Tijdens het  rechttrekken van de kaaien rond 1880 werd het merendeel van de burcht  afgebroken en bleef enkel het huidige gebouw nog over. Vanaf 1864 werd het  gebruikt als oudheidkundig museum. Dat museum werd in 1952 vervangen door  het Nationaal Scheepvaartmuseum. Het museum zetelde tot 2008 in het gebouw.  De collectie daarvan werd na de sluiting overgebracht naar het MAS (Museum Aan  de Stroom) op het Eilandje. Enkel de grote museumstukken, de schepen, bleven  achter. Die bevinden zich momenteel nog steeds onder de hangar aan het  Noorderterras maar zullen binnenkort moeten verhuizen voor de start van de  werken aan Het Steen.  
Toekomstig zicht vanop het Noorderterras © NoAarchitecten Het Steen in oktober 2017 - ©Sebastiaan Peeters
Samensmelting van oud en nieuw
Uitgevouwen zijaanzicht van het historische deel van Het Steen samen met de nieuwe aanbouw © NoAarchitecten
Foto: Uitgevouwen zijaanzicht van het historische deel van Het Steen samen met de nieuwe aanbouw © NoAarchitecten
De heraanleg van de Scheldekaaien is in volle gang en dat zorgt ervoor dat de  bestemmingen van de verschillende delen van de kaaien herbekeken worden.  Nu de werken vanuit het Zuiden van de stad het stadscentrum beginnen te  naderen treden er al zichtbare veranderingen op. Zo werden in september en  oktober 2017 verschillende oude hangars gesloopt of gedemonteerd. Ook  Hangar 18, net ten Zuiden van het Zuiderterras, werd verwijderd. De hangar en  het wandelterras aan het Zuiderterras (net als die aan het Noordeterras) zijn  beschermd, maar in de toekomst zal de ruimte aan Kaai 20-21 een andere  invulling gaan krijgen. In de nieuwe plannen is geen plaats meer voor de  huidige terminal die zich onder de hangar bevindt.   Omdat men al een tijd zocht naar een goede invulling voor Het Steen werd  besloten om er een toeristisch centrum van te maken met plaats voor een  nieuwe cruiseterminal. De nieuwe cruiseterminal zal zich op kaai/straatniveau  bevinden. Het nieuwe gedeelte van het gebouw waarin de cruiseterminal zich  bevindt zal net zoals het historische gedeelte het gevoel geven dat men  aankomt in een middeleeuwse burcht.  
Cruiseterminal met middeleeuwse allure
Vooraanzicht van Het Steen met de nieuwe aanbouw - ©NoAarchitecten
Foto: Het Steen met nieuwe aanbouw © NoAarchitecten
Het Steen - Grondplan Kaainiveau/Cruiseterminal ©NoAarchitecten
Er wordt een ruime terminalhal voorzien waarin zich gemakkelijk 500 passagiers kunnen verzamelen. De securityzone zal bestaan uit  een afgesloten ruimte met twee controlebalies, een X-rayscanner, een fouilleringskamer en een douanekantoor met bagagecontrole.  Wanneer de passagiers in de securityzone aankomen betreden ze de ISPS-zone (International Ship and Port facility Security). Bekijk  hieronder het grondplan van de cruiseterminal en de toekomstige zijaanzichten van Het Steen.  
Grondplan cruiseterminal - Kaainiveau © NoAarchitecten
Zijaanzicht Het Steen - Straatkant © NoAarchitecten
Zijaanzicht Het Steen - Rivierkant © NoAarchitecten
De cruiseschepen zullen vanaf 2020 opnieuw aanmeren  aan het Noorderterras, zoals dat ook begin jaren ‘90  regelmatig het geval was. Maar het zal wel op een  andere manier gebeuren. In tegenstelling tot vroeger en  nu zullen de schepen niet langer rechtstreeks aanmeren  aan de kaaimuur. Er zal een ponton voorzien worden  waaraan de schepen zullen afmeren, naar het voorbeeld  van de cruiseterminal in Liverpool. Er zal gewerkt  worden met een ponton waaraan zowel de  zeecruiseschepen als riviercruiseschepen kunnen  aanmeren.   Hoe het cruiseponton er exact zal uitzien is nog niet  aangekondigd, maar op de afbeelding hiernaast is wel al  te zien hoe het er mogelijk zou kunnen uitzien.  
Mogelijke uitwerking cruiseponton - niet definitief - © NoAarchitecten Het Steen - Zijaanzicht Rivierkant - © NoAarchitecten
Ponton voor zee- en riviercruises
Simulatie van de mogelijke constructie van het cruiseponton - © NoAarchitecten
Het Steen - Zijaanzicht Rivierkant - © NoAarchitecten
Het Steen - Nieuwe uitkijktoren © NoAarchitecten
Het metselwerk zal aangevuld worden met hoogwaardig  architectonisch beton voor muurdorpels, raammonelen, etc.  Binnenin het gebouw werd er gekozen voor sobere materialen. Er zal  gewerkt worden met vloeren uit natuursteen voor de lagere  verdiepingen en een houten vloer voor de hogere verdiepingen. De  binnenwanden zullen bestaan uit hetzelfde soort bakstenen waaruit  de gevels worden opgetrokken.  
In het ontwerp van NoAarchitecten werd strategisch gekozen voor  gevelopeningen, gecombineerd met gesloten vlakken. “De nieuwe  muren zullen monolitisch opgericht worden in baksteen”, zegt Koen  Kennis. “De kleuren van de baksteen werden gekozen in functie van  de genuanceerde kleuren van de natuursteen van de burchtmuur  om zo een geheel te vormen met de eeuwenoude muren.” Er zal ook  gewerkt worden met verschillende kleurtonen, zoals die ook  aanwezig zijn in de originele muren. Voor de uitwerking van de  kleurschakeringen wordt samengewerkt met een specifieke  kunstenaar.  
Er zal bij het nieuwe gedeelte ook een toren gebouwd worden die de bezoekers een mooi uitzicht zal geven over de Schelde en de stad.  Die toren zal toegankelijk zijn voor iedereen die dat wil. Er zal ook een dakterras gerealiseerd worden dat in verbinding staat met het  nieuwe uitkijkpunt.  
Foto: Het Steen - Nieuwe uitkijktoren © NoAarchitecten
Om van Het Steen het toeristische centrum van Antwerpen te maken zal de Dienst van Toerisme, die momenteel op de Grote Markt  zetelt, verhuizen naar Het Steen. Daarnaast zal ook de Stadswinkel een plaats krijgen in het gebouw. Er wordt ook ruimte vrijgemaakt  voor exposities en een belevingsparcours waar de bezoekers alles over Antwerpen te weten kunnen komen. Ook de cruisepassagiers  zullen onthaald worden in het historische gebouw dankzij de bouw van een gloednieuwe cruiseterminal.